Entomolojide Böcek Toplama ve Muhafaza Metotları

Böcekleri Niçin Toplarız?

Bitki zararlılarıyla daha iyi bir mücadele için bulundukları yerde var olan faydalı (predatör) veya zararlı (fitofag) böceklerin ayırt edilmesi gerekmektedir. Bu ayırım ancak iyi bir eğitimle olabilir. Bu nedenle böcekler toplanarak muhafaza edilirler ki böcekler yakından incelenebilsin, teşhis edilebilsin. Bu süreçte böcekler sorumlu bir şekilde toplanmalıdır, sadece ihtiyaç olanı, ihtiyaç kadar ve habitatı tahrip etmeden ya da bunu asgari düzeyde yapmak gerekir.

Böceklerin Toplanması ve Saklanması

Böcekleri toplamadan önce nerede ve yılın hangi zamanlarında bulunabileceğinin bilinmesi gerekir. Örneğin böceklerin diyapoz (kışlama) döneminde olmamasına dikkat edilir. Bütün bu şartlar yerine getirildiğinde böcekler araziden atrap (ağ) yardımıyla zarar vermeden toplanarak falcon tüplerine veya kapaklı kavonazlara alınır.

Toplama sürecinde gereken aletler:

Şekil 1.1 Atrap, Falcon tüpleri, 0.7 numara iğne ve cımbız.

Şekil 1.2 Atrap yardımı ile böceklerin toplanması.

Şekil 1.3 Yakalanan böcekler falcon tüplerine alınır.

Şekil 1.4 İçerisinde %70’lik alkol bulunan falcon tüpü.

Toplanan Böceklerin Öldürülmesi

Toplama işleminden sonra öldürmek için, içerisinde %70 oranında etil alkol bulunan falcon tüplerine koyulabilir veya laboratuvar ortamında düşük sıcaklıklara maruz bırakılarak öldürülebilir. Bu süreçte böceğin şekline zarar vermemeye dikkat edilmelidir.

Şekil 1.6 İğneleme işlemi

Iğneleme, toplamadan sonra mümkün olduğunca çabuk yapılmalıdır. İğneleme yapılırken böceğe zarar vermemeye özen gösterilerek, iğne ve cımbız yardımıyla düzeltilir. Her böcek takımının veya familyanın iğneleme noktası farklıdır, doğru bir iğneleme yapıldıktan sonra bir süre bekletilerek böceklerin donması sağlanır.

Şekil 1.7 İğneleme işlemi bitmiş bir koleksiyon.

Son olarak strafora iğnelenen böcekler ara ara havalandırılarak uzun yıllar saklanmaya hazırdır. Bu süreçte güvelenmemesi için naftalin kullanılabilir.

İncir (Ficus carica L.) Ağaçlarındaki Büyük Tehlike! Batocera rufomaculata (DeGeer, 1775) İncir tropikal Tekeböceği

Moraceae familyasına ait çok yıllık bitki türü olan incir ağaçları (Ficus carica L.) Dünyada en fazla Türkiye, A.B.D. Yunanistan ve İspanya’da yetiştirilmektedir. İncir subtropik (ılıman) bir iklim bitkisidir, kışları ılık, yazları sıcak ve kurak yerlerde yetiştirilmektedir. Yıllık ortalama sıcaklığın 18-20 °C olması gerekmektedir. Sıcaklığın, Temmuz-Eylül ayları arasında 25-30 °C’nin altına, kış aylarında ise, -9 °C’nin altına düşmemelidir. İncir ağacı -7, -8 °C’ye kadar dayanmaktadır. Ülkemizde de oldukça fazla yetiştirilmektedir. Fakat ağaçlar Batocera rufomaculata (İncir tropikal tekeböceği) tarafından tehdit altındadır.

Şekil 1.0 Ergin bir Batocera rufomaculata (DeGeer, 1775).

İncir ağaçlarında ciddi zarara neden olan Cerambycidae familyasından Batocera rufomaculata (DeGeer, 1775) incir tropikal tekeböceği olarak bilinen zararlıların erginleri yaklaşık olarak 50-60mm boyundadır (Şekil 1.0). Zararlı, kış mevsimini larva olarak ağaç gövdesinde geçirmektedir. Nisan-Mayıs aylarında çıkış yaparak geceleri uçuş aktivitesi göstermektedir. Çiftleşme sonrası dişiler yumurtalarını gövdeye, erozyona uğramış köklere ve ana dallara ağız parçaları ile açmış oldukları oyuklara teker teker bırakırlar. Yaklaşık olarak 10 gün içerisinde yumurtadan çıkış yapan larvalar ağacın gövdesine girerek değişik şekillerde galeriler açarak iler (Şekil 1.1). Larva evresi yaklaşık olarak 280 gün sürmektedir, bu süreç sonunda olgunlaşan larvalar pupa evresine geçerek 17 gün sonra çıkış yapar ve erginler ağaç gövdesinde açmış oldukları 20 mm çapında deliklerden çıkış yaparlar (Şekil 1.2) .

Şekil 1.1 Batocera rufomaculata larvalarının açmış oldukları galeriler.

Şekil 1.2 Batocera rufomaculata erginlerinin çıkış delikleri.

Zararlı, yılda 1 döl vermektedir (Sudhi-Aromma ve ark., 2007). İncir tropikal tekeböceği yumurtalarını bırakmak için genelde strese girmiş veya yaşlı incir ağaçlarını tercih etmektedir. Larvaların gövdede beslenmesi sonucunda yapraklarda sararma ve sürgün uçlarda kurumalar meydana gelir, gerekli mücadelelerin yapılmaması ağacın ölümüne sebep olmaktadır.

Şekil 1.3 Batocera rufomaculata (DeGeer, 1775) zararı sonucunda kurumuş bir incir ağacı.

Leave a comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.