UC Davis, Çiftçilerin yeni teknolojiler ve araçlar yardımıyla iklim değişikliği ile başa çıkabilmesini sağlıyor

YAZAR: AMY QUİNTON

KAYNAK : https://www.ucdavis.edu/food/news/growing-crops-less-groundwater

Sıcak bir şubat öğleden sonrası Kirk Pumhrey (çiftçi), Westwind farms Yolo County (California, Sacramento vadisi) deki Badem ağaçlarının arasında yürürken ağaçların halihazırda tomurcuklanmış olduğunu fark etti. Bu durum onu çok endişelendirdi, çünkü ağaçların erken çiçek açmaları soğuk zararından daha çok etkilenmeleri anlamına geliyor. İklim değişikliği sebebiyle oluşan yüksek sıcaklıklar, erken tomurcuklanma ve çiçek açmaları stimüle ediyor.

iklim değişikliği sebepli erken tomurcuklanma ve don zararı riskinin nasıl arttığına ilişkin haberimiz

Bilgisayar modellemeleri, bağcıların kısalan kış koşullarına adaptasyonuna yardımcı olabilir.

California’nın ısınan iklimi ayrıca daha susamış bitkiler ve yeraltı suyuna daha çok bağımlı ağaçlar anlamına geliyor, özellikle de kurarlık varsa. UC araştırmacıları 2023 yılında, 2019 yılına göre çiftçilerce yeraltı suyunun %27 daha fazla kullanıldığını göstermiştir.

Konu ilgili sayfamıza bakmak isterseniz tıklayınız Türkiye Kuraklik Projeksiyonu

Pumphrey geçen sene, Eyaletin en kurak geçen 3 yıllık periyodunun sonundaki senede %5 daha az su kullanmayı başarmıştı. Bunu başarmasında hassas tarım yöntemlerinden sensörle kontrol edilen sulama tekniklerini kullanmanın payı büyüktür. Sensörler havas sıcaklığına göre buharlaşan suyu ve bitkinin ihtiyacını hesaplayıp ona göre fasılalı su vermektedirler.

Sensör kullanınca aradaki fark; suyu itfaiye hortumundan içmekle bardakla içmek arasındaki fark gibi

Kirk Pumphrey (Çiftçi)

Pumphrey dayının meyve bahçesi UC Davis Agricultural Water Center daki bilim insanlarının yeraltı suyu konusunda çiftçilere yardımcı olmak için bir uygulama sahasına dönmüş durumda. Agricultural Water Center’ın tek amacı aşırı su pompalamayı (yerine dolan miktardan daha çok çekmek) azaltmak değil; California devletinin, Birleşik devletlerin en verimli devleti olarak kalmasını da sağlamaktır.

California’daki kuraklık, yeraltı suyu kıtlığına yol açıyor.

Agricultural Water Center’ın direktörü Isaya Kisekka “Yeraltı suları, gıda sistemimizin sürdürülebilirliği için hayatidir. Eğer herkes aklına estiği gibi sınırsızca su pompalayacak olursa kısa zamanda tüm suyumuz tükenir, ve halihazırda California’da yetiştirdiğimiz özel ve besleyici mahsülü yetiştiremeyecek duruma düşeriz.”

Akiferler (yeraltı suyu rezervuarları) California çiftçi ve topluluklarınca kullanılan suyun yaklaşık %40’ını karşılıyor, kuraklık zamanında bu oran %60’a çıkıyor.

Aşırı pompalama arazilerin çökmesine ya da batmasına, su kalitesinin düşmesine, enerji maliyetlerinin artmasına yol açar. Bazı kuyular kurur ve köyler temiz suya hasret kalır.

California’nın en iyi ürünlerinin yetiştiği San Joaquin vadisinde bir yılda 2 milyon dönümü bir feet derinliğinde kaplayacak kadar su kullanıldığını belirten Hidrolojist Thomas Harter, miktarın çokluğuna dikkat çekiyor.

Yaşadığımız büyük kuraklıkla birlikte, bu kış yağan yağmurlara rağmen, bu sorun daha da kötüleşti ve muhtemelen Kaliforniya’nın diğer yerlerine de yayıldı

Thomas Harter

Yasalara göre en fazla su çekilen akiferlerin olduğu havzaların en geç 2040 yılına kadar dengeye getirmeleri gerekiyor. UC Davis araştırmacıları çiftçilerin bu kanuna uyabilmesine yardımcı olmaya çalışıyor.

Yeraltı suyu sürdürülebilirliğini teşvik edecek yeni teknolojiler

UC Davis Plant Sciences departmanından Patrick Brown, Çiftçi Pumphrey ile ağaçların susuzluğunu su kullanmadan dindirmeye çalışıyor. Malç; yumuşak ve sert badem kabuklarından oluşan bir örtü ile ağaçların tabanını kaplamak ile bunu çözmeye çalışıyorlar. Çiftçilerin çoğu potasyumca zengin olan badem kabuğunu hayvan yemi olarak satmaktadır. Ama bu kabukları toprağa koyarak hem bitkileri besliyorlar hem de su kaybını engelliyorlar.

Pumphrey, ağaçların altlarındaki nemli toprağı ortaya çıkarmak için malç tabakasını tekmeliyor. Malçın yüzey buharlaşmasına engel olduğunu belirtiyor. Vadide hava bazen 110 fahrenheit (43-44) dereceleri bulabiliyor.

Ama malç her çiftçiye uygun olmayabilir. Badem hasadı sırasında bademler yere düşerse malça birlikte hem kirlenirler hem de hasat edilmeleri zorlaşır. Brown ve Pumphrey bademleri yerden farklı bir şekilde hasat edebilecekleri yeni bir yöntem üzerinde çalışıyorlar.

Bu iş için yeni bir makine bademleri yakalıyor ve kabuklarını bahçe zemininde geri dönüştürüyor. Tek problem şu; çiftçiler yeni bir makine almak zorunda. Büyük badem alıcıları çiftçileri yeni, sürdürülebilir teknolojilere adapte olmaya teşvik ettiği için finansal anlamda kredi muslukları da açılabilir.

Örtü bitkileri badem bahçelerinde su tutma kapasitesini arttırır.

Camuzayna çiftliğinden (Bullseye Farms) Nick Edsall, fıstıklar arasında yürüyor. Diz boyu yeşil çimenler fiğ ve turplar dahil olmak üzere kışlık örtü bitkileri ağaç sıraları arasında yetişiyor. Edsall, yerden bir daikon turbu alıyor, ve “yerde kocaman bir delik açtı, tam da istediğimiz gibi” dedi. Bu büyük delikler yağmur suyunun toprağa nüfuz etmesini sağlayıp akiferin dolmasını sağlıyor.

Eğer böyle örtü bitkileriniz varsa yağmur suyunun akıp gitmesindense sızmasını sağlayabiliriz. Böylece toprak strüktürü iyileşerek daha iyi bir su tutma kapasitesine erişir

Iseya Kisekka

Camuzayna çiftliğinde meyve bahçelerinin 5000 ingiliz dönümü kadarı örtü bitkileri ile kaplıdır. Edsall, bu bitkileri seneler önce bitkilerde ortaya çıkan ve badem kabuklarını çıtlatan magnezyum eksikliğine karşı diktiğini söyledi.

O günden beri Edsall örtü bitkilerinin başka faydalarını da gördü. Yüzey buharlaşmasını azaltmanın yanı sıra yabancı otların çıkışını engelleme ve tozlaştırıcı ve yararlı böcekleri çektiklerini de gözlemledi. Yüzey örtüsü ve derine inmiş kökler sayesinde yağmur yağdığı zaman yüzeyden akıp gitmek yerine toprağın derinliklerine nüfuz ediyor.

Edsall, kuraklık boyunca yalnızca yeraltı suyuna güvendiğini söyledi. Bölgede daha fazla yetiştirici çok yıllık ürünler ektikçe yeraltı suyuna olan talebin arttığını gördü. “Yüzey suyu olmadığı için ürünlerimiz azalıyor. Her yıl suyun tükenmemesi için dua ediyoruz” dedi

Edsall, UC Davis Agricultural Water Center ile yaptığı bir deney gereği bir parseline örtü bitkileri ekmedi, çok iyi geçen yağışlara rağmen suyun toprağa sızamadığı, akıp gittiği gözlendi.

Harita uydu ile elde edilmiş olup rutubeti gösteriyor. Sol altta kırmızı olarak görülen parselde örtü bitkileri yok, bu sebeple de kök bölgesinin rutubeti, diğer parsellere göre %1 daha az

Haberin devamı için lütfen https://www.ucdavis.edu/food/news/growing-crops-less-groundwater sayfasından okuyunuz.

Fotoğraf: Anna Nekrashevich: https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/taze-turp-bitki-koku-daikon-7214603/

Fotoğraf: Filipe Delgado: https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/worms-eyeview-of-well-1601495/

Fotoğraf: Felipe López Ruiz: https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/kahverengi-antep-fistigi-lot-634650/